Creating an inspiring environment
Creating an inspiring environment
Organizing the creative process
Beschrijving
Syncope van Marcel van Kerkvoorde is een documentaire installatie van vijftig schilderijen waarin geschiedenis, educatie en erfgoed centraal staan. Het werk volgt twee mannen door de twintigste eeuw: van de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog tot aan de dekolonisatie in 1958. Hun levens bewegen zich tussen licht en duisternis; de winnaar wordt de verliezer, en de verliezer wordt de overlever. In plaats van een vastomlijnd narratief biedt Syncope een alternatieve, associatieve geschiedenis, waarin schilderkunst fungeert als een geheugen- en onderzoeksinstrument.
Context
De installatie verkent hoe geschiedenis, educatie, erfgoed en macht voortdurend worden herschreven. Vanuit een persoonlijke, visuele observatie verbindt Van Kerkvoorde oorlog, kolonialisme en mediabeeldvorming met actuele thema’s:
Deze referenties verankeren het werk in de hedendaagse tijd en tonen aan hoe de echo’s van oorlog, ideologie en technologie blijven doorklinken. Syncope verbindt verleden en heden en maakt zichtbaar hoe geschiedenis, educatie en erfgoed telkens opnieuw betekenis krijgen.
Verbeelding en betekenis
De titel verwijst naar het moment waarop ritme en adem even wegvallen — de syncope. In die stilstand ontstaat ruimte voor reflectie. Syncope verwijst ook naar het bijna verborgen ritme in muziek, waarin stilte en spanning even belangrijk zijn als geluid. Het werk nodigt uit om geschiedenis, educatie, erfgoed niet als een afgesloten verleden te beschouwen, maar als een levend bewustzijn dat steeds opnieuw betekenis krijgt in kunst, onderwijs en de samenleving.
Syncope 46 – Colonial, onderdeel van Syncope – documentaire installatie, Fort bij Asperen, 2018
Onverwachte parallellen ontstaan niet uit toeval, maar uit herhaling van structuren. Syncope maakt die structuren zichtbaar door tijdslagen over elkaar te schuiven.
De afsluiting van het Suezkanaal in 1956–1958 door Gamal Abdel Nasser markeert een kantelpunt: controle over een vitale handelsroute verschuift van imperiale machten naar een postkoloniale staat. De reactie van David Ben-Gurion, Anthony Eden en Guy Mollet – een militaire interventie om die controle terug te winnen – toont hoe infrastructuur, macht en geopolitiek samenvallen.
De Straat van Hormuz vervult vandaag een vergelijkbare functie. Als flessenhals voor mondiale energiestromen is zij inzet van strategische druk. In dat licht krijgen de spanningen rond Iran – inclusief interventies en escalaties waarin leiders als Donald Trump en Benjamin Netanyahu een rol spelen – een historische resonantie: opnieuw wordt een doorgang niet alleen economisch, maar symbolisch bezit.
