Kunstinstallatie over macht, beeldvorming en narratief

The Donald kunstinstallatie uit 2018, is gemaakt voor de tentoonstelling What if in Fort Asperen. Het werk onderzoekt de manier waarop Donald Trump zich presenteert in het publieke domein en hoe macht functioneert als voorstelling. Door zijn permanente aanwezigheid in media en cultuur is het moeilijk onderscheid te maken tussen optreden en handelen, tussen realiteit en beeld. Juist die spanning vormt het uitgangspunt van dit werk.

Narratief, sequentie en ruimtelijke ordening

Binnen de tentoonstelling toonde ik meerdere werken die documentair geïnspireerd waren. Door mijn eerdere werk aan de StellingTour had ik mij intensief beziggehouden met narratief en storytelling binnen de context van de waterlinies. Die ervaring vertaalde zich hier in een filmische benadering: afzonderlijke beelden die samen functioneren als een sequentie, vergelijkbaar met een storyboard.

In plaats van een lineair verhaal ontstaat een herhaling zonder rustpunt. De beelden volgen elkaar op, reageren op elkaar en zetten de toeschouwer voortdurend op het verkeerde been. Zoals ik elders formuleerde: zijn optreden oogt daadkrachtig, maar bestaat vooral uit reactie. Dat mechanisme is in The Donald ruimtelijk en visueel uitgewerkt.

Iconostase en architectuur van Fort Asperen

Het werk is vormgegeven als een iconostase, losjes geïnspireerd op die uit de orthodoxe kerk. In die traditie vormt de iconostase een wand van iconen die afstand creëert: zichtbaar, dominant, maar ontoegankelijk. Die gelaagdheid past bij de thematiek van macht en representatie.

De architectuur van het torenfort was hierbij bepalend. De ruimte bestond uit vijf voormalige schietgaten met daarboven een centraal luchtgat. Oorspronkelijk open aan de buitenzijde, maar na 1870 aan deze zijde afgedekt door een aarden wal. Ik beschikte over vier van deze ruimtes, samen goed voor vierentwintig beelden. In opeenvolging gelezen vormen zij een doorlopende beeldreeks, als een filmloop zonder begin of einde.

Materiaal en uitvoering

De tekeningen zijn uitgevoerd in potlood en zwarte inkt op Trespa. Dit industriële materiaal, veel gebruikt in de bouw, maakte het mogelijk om met een tere en ijle tekentechniek te werken, terwijl het bestand bleef tegen het vochtige klimaat van het fort. Die combinatie van fragiel beeld en hard oppervlak weerspiegelt de spanning tussen kwetsbaarheid en machtsvertoon die het werk onderzoekt.

The Donald is geen portret, maar een constructie. Geen verklaring, maar een ordening van beelden waarin macht, tempo en afstand centraal staan.